Fornleifaskráning í þjóðgarðinum á ÞingvöllumÍ

júní hófst þriðji áfangi í fornleifaskráningu í þjóðgarðinumá Þingvöllum. Nú í byrjun júní komHekla_tholl.jpg nýr starfsmaður inn í verkefnið Hekla Þöll Stefánsdóttir fornleifafræðingur. Hún mun vinna í tvo mánuði í sumar við grunnskráningu og skimun og gengur sérstök svæði og leitar að minjum. Einnig kannar hún heimildir og setja inn gögn í gagnagrunna. Verkið er unnið undir stjórn Margrétar H. Hallmundsdóttur fornleifafræðings og Einars Á.E.Sæmundsen fræðslufulltrúa þjóðgarðsins.

Fornleifaskráningin er gerð eftir stöðlum um fornleifaskráningu og gögn sett inn í landupplýsingakerfi í gagnagrunn frá Fornleifavernd ríkisins. Verkefnið er í samræmi við stefnumótun þjóðgarðsins á Þingvöllum 2004-2024 og ályktun heimsminjaráðs þegar Þingvellir voru settir á heimsminjaskrá. Þar er það sett sem forgangsverkefni að skrá fornleifar í þjóðgarðinum og enda mjög brýnt þar sem ferðamannafjöldi fer vaxandi sem eykur álag á allar menningarminjar.Mikið er af fornminjum innan marka þjóðgarðsins og hefuraldrei verið gerð heildstæð fornleifaskráning.

Þjóðgarðurinn á Þingvöllum nær yfir 230 km² lands með fjölbreyttu landslagi og landnotkun. Vitneskja um staðsetningu og umfang minja í þjóðgarðinum er mjög mikilvæg til að hægt sé að taka tillit til og vernda þær fornminjar sem eru á svæðinu. Markmið rannsóknarinnar er að skrá allar fornleifar í þjóðgarðinum með nákvæmri staðsetningartækni og nýta til þess fullkomin fjarkönnunargögn sem þjóðgarðurinn hefur komið upp á síðustu 5 árum. Minjar verða skráðar í gagnagrunnlandupplýsingakerfis þjóðgarðsins á Þingvöllum en við vettvangsskráningu verða þær mældar nákvæmlega inn.

Heildstæð fornleifaskráning verður grunnur að áætlun um verndun fornminja og miðlun upplýsinga um þær fyrir ferðamenn. Ítarleg hnitsett örnefnaskrá hefur verið unnin með um 800 örnefnum sem nýtist vel við að skoða og finna fornleifar.Fornleifaskráningin hófst vorið 2010 á því að haft var samband við Fornleifavernd ríkisins og hefur hún veittverkefninu liðsinni og faglega aðstoð starfsmanna stofnunarinnar.

Ákveðið var að hefja skráningu 2010 á þeim býlum sem staðsett eru innan þjóðgarðsins í þessum fyrsta áfanga og voru eyðibýlin Skógarkot, Hrauntún og Vatnskot skráð.Einnig var allt svæðið fyrir neðan þjóðveg með norðurströndu Þingvallavatns skráð. Sumarið 2011 var unnið að skráningu innan þingstaðarins forna og gögnum safnað.Í sumar verður unnið við skráningu og leit að fornleifum á jöðrum þingstaðarins forna en einnig verður unnið á svæðinu milli Hrafnabjarga og Ármannsfells norðar í þjóðgarðinum.

Hér má finna stutta framvinduskýrslu verksins en síðar er stefnt að því að gögn verði gerð aðgengileg á opnum kortavefsjá á netinu.

Um Þjóðgarðinn
Þjóðgarðurinn á Þingvöllum var stofnaður með lögum árið 1930. Í lögunum segir að Þingvellir við Öxará skuli vera friðlýstur helgistaður allra Íslendinga.
Þingstaðaverkefnið
Þingstaðaverkefnið samstarfsverkefni 8 aðila sem miðar af því að draga fram sögu fornra þingstaða.
Heimsminjaskrá
Þingvellir voru samþykktir á heimsminjaskrá Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna 2.júlí 2004 á fundi heimsminjaráðsins sem haldinn var í Suzhou í Kína.
Þjónusta
Þjóðgarðurinn á Þingvöllum var stofnaður 1930. Í dag eru Þingvellir einn fjölsóttasti ferðamannastaður landsins en um 500.000 gestir heimsækja Þingvelli árlega.